Denizli Ayna Haber Logo
PAMUKKALE’NİN BAŞINA GELENLER

PAMUKKALE’NİN BAŞINA GELENLER

Pamukkale ören yeri ve işletme gelirlerinin son yirmi beş yılda başına gelenler, Türkiye’de kültür mirası yerlerin nasıl özel sektöre peşkeş çekildiğinin kısa bir öyküsüdür. 
Pamukkale dahil, Müze ve ören yerlerine giriş ücretlerine 1998 yılından beri görev yapan tüm Kültür ve Turizm Bakanları gözünü dikti.
DSP ‘li Kültür Bakanı İstemihan Talay, ören yerleri gelirlerinden yerel yönetimlere verilen % 40’lık payı, 1998 yılında % 5’e düşürdü. 
AKP Hükümetinin ikinci Kültür Bakanı Erkan Mumcu, 2003 tarihinde Denizli ören yeri gelirlerinin Ankara’ya gönderilmesi talimatını verdi. Denizli Valiliğinin Pamukkale’nin onarımı için başlattığı çalışmalar Kültür Turizm Bakanlığının ören yeri gelirlerine el koyması ile büyük zarar gördü.
UNESCO, 2004 yılında Pamukkale’deki koruma çalışmalarını yetersiz bulduğu uyarısını yaptı. Bunun üzerine Denizli Valiliği Dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Erkan Mumcu ile protokol imzalayarak ören yeri gelirlerinin belli oranda Denizli’de kalmasını sağladı.
2005 yılında Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç, gelirlerin Ankara’ya gelmesi ile ören yerlerinin bakımsız kaldığını bunun böyle gitmeyeceğini, ören yerleri gelirlerinin tamamının yerel yönetimlere bırakılacağını, bu gelirlerin tarihi yerler ve müzelerin bakımı için kullanılması gerektiğini söyledi.
Bakan Atilla Koç'un bu açıklamasına rağmen, Pamukkale ören yerinin işletmesi 2006 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tekrar merkeze alındı. 
Vali Hasan Canpolat Kültür ve Turizm Bakanlığı ile 2008 yılında tekrar bir protokol imzaladı. Bu protokole göre 2016 yılı sonuna kadar Pamukkale gişe gelirlerinin yarısı Kültür ve Turizm Bakanlığı’na diğer yarısı ile işletme gelirlerinin Denizli İl Özel İdaresine verilmesi kararlaştırıldı.
Bakanlık ve Denizli İl Özel İdaresi arasında 2016 yılına kadar geçerli olduğu belirtilen sözleşme 2014 yılında tek taraflı fesih edildi.  01.01.2014 tarihi itibariyle Pamukkale’nin işletmesi, gece yarısı operasyonu ile resmen Türkiye Seyahat Acentaları Birliği TÜRSAB’a devir edildi.
Pamukkale, bu döneme kadar Denizli İl Özel İdaresinin en büyük gelir kaynağı oldu. İl Özel idaresi 2008 yılından 2010 yılına kadar olan dönemde Pamukkale’den 32 milyon lira gelir elde etti. 2013 yılında gişe gelirleri ve işletmelerden elde ettiği gelir ise 18 milyon liraydı.
Müze ve Ören yerleri gişelerinin idari işleri TC. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü tarafından şubat 2018 tarihinde yapılan ihale ile 9 yıllığına SICPA Türkiye adlı İsviçre firmasına devir edildi.
SICPA uluslararası bir teknoloji şirketi. Banknot ve değerli evrak güvenliğinde uzman bir firma, güvenlik mürekkepleri üretiyor. SICPA firmasının arkasında bir dönem AK Parti milletvekili adayı olan Cavidan Gülşen Karanis Ekşioğlu’nun adı geçiyor.
Kültür ve Müzecilik faaliyeti ile bir ilişkisi olamayan SICPA firmasının ihaleyi kazanması toplumun ortak mirasının özel şirketlere peşkeş çekilmesi tartışmasını yeniden başlattı.
Milyonlarca ziyaretçinin bıraktığı ciddi bir kamusal kaynak özel sektörlere aktarıldı. Türsab müze ve ören yeri gişe gelirlerinden % 11 pay alıyordu. SICPA Türkiye firması da yılda yaklaşık 60 milyon TL gelir sağlayan müze ve ören yerlerinin gişelerinden ciddi gelir sağlayacak.
Müze ve ören yerlerinin 2018 yılındaki hızla artan ziyaretçi sayılarına ve giriş ücretlerine bakıldığında bu ihalenin hiçte kamu yararına olmadığı açıktır. 
2010 Yılında özelleştirilen müze giriş sistemi ile bilet fiyatları yıllar içinde hızlı arttı. Üstelik 2018 yılında müze ve ören yerleri giriş ücretlerine yapılan % 50 zamma, Temmuz.2019 tarihinde yapılan % 20 zam daha eklendi.
Özel Şirketler, kültür alanlarını kendi reklam aracı olarak kullanmaktadırlar.
Oysa tarih, kültür ve sanat alanları, toplumun tüm kesimlerinin kolay ulaşabileceği alanlar olmalıdır. Bunun yolu da kültür alanlarının kamuya ait ve özel firmalara devredilemez bir yapıda olması gereklidir.
Kültürel miras yönetimlerinin sadece tek elden ve merkezi yürütme organları tarafından yapılması  doğru değildir. Devlet, demokratik bir yönetim biçimi olarak ilgili kurumlar, turizmciler ve ilgili sivil toplum kuruluşları ile paylaşmalıdır.
Pamukkale ve Laodikya’nın gelirlerinden Denizli mutlaka hak ettiğini almalıdır. Bu gelirler ören yerlerinin ‘’bakımı ve restorasyonu‘’  için kullanılmalıdır.
Denizli halkı,ören yerleri giriş ücretlerinde yapılan büyük artışlar nedeni ile Pamukkale/Hierapolis ve Laodikya'dan uzaklaştı. Bütün bu olup bitenleri izlemekle yetindi ve tepkisiz kaldı. 
Denizli'nin tüm unsurları ile dünya miraslarına sahip çıkması, Pamukkale ve Laodikya gelirlerinden hak ettiği payı alması için gerekli duyarlılığı ve tepkileri vermesi gereklidir.

*Yazılarla ilgili hukuki sorumluluk yazarların kendisine aittir.
 

YORUMLAR