Denizli Ayna Haber Logo
BİLİŞSEL ÇARPITMALAR -2

BİLİŞSEL ÇARPITMALAR -2

Merhaba sevgili dostlar,

Geçen hafta bilişsel hatalarımızın ilk 5 ine değinmiştik. Bu hafta geri kalan 5 ini inceleyeceğiz.

Sizlerden ricam bu yazıyı farkındalıkla okuyup, huzursuz olduğunuz bir durumda bende de bu çarpıtma olabilir diyerek kendinizi bu düşünce hatalarından korumanızdır.

6-BÜYÜTME VE KÜÇÜLTME

Dürbün hilesi. Etrafınızdakileri ya oransız bir şekilde devleştirir ya da küçültürsünüz. Genellikle kendi hatalarınıza, korkularınıza ya da kusurlarınıza bakıp çok önemliymiş gibi büyüttüğünüzde olur. “Aman Tanrım! Felaket! Herkese rezil olacağım.” Hatalarınıza kocaman, dürbünün dev gibi gösteren tarafından bakarsınız. Bu aynı zamanda ‘felaketliştirmedir’,çünkü gündelik olumsuz olayları kabusa çevirirsiniz

Başarılarınıza baktığınızda ise tersini yaparsınız; dürbünün küçük gösteren yanlış tarafına bakarsınız. Eğer kusurlarınızı büyütüp iyi taraflarınızı küçümserseniz kendinizi aşağı hissedeceğiniz kesindir. Ama sorun sizde değil gözlerinizdeki o aptal lenslerdedir.

7-DUYGUSAL KARARLAR

Duygularınızı gerçeğin kanıtı gibi algılarsınız. ‘Kendimi başarısız hissediyorum o zaman ben başarısızım’ şeklinde işlemektedir. Bu çeşit mantık yürütme yanıltıcıdır, çünkü duygularınız inançlarınız ve düşüncelerinizi yansıtmaktadır. Eğer bunlar çarpıtılmışsa ki genelde öyledir, duygularınızın bir geçerliliği olmaz. “Suçlu hissediyorum, kötü bir şey yapmış olmalıyım” , “Bunalıyorum ve çok umutsuzum sorunlarımın çözümü mümkün değil”

8- MELİ-MALI CÜMLELERİ

Şunu da yapmalıyım, bunu da bitirmeliyim, diye motive olmaya çalışırsınız. Bu fikirler sizde baskı yaratır ve öfkelendirir. Ama tam tersine ilgisiz ve isteksiz kalıverirsiniz. Albert Ellis buna -meli –malı’cılık der.

9- ETİKETLEME

Hatalarınıza dayanarak kendinizi tamamen olumsuz bir şekilde yargılamanızdır. Aşırı genellemenin ilerlemiş şeklidir. Arkasında yatan ise ‘kişinin ölçüsü, yaptığı hatalardır’ savıdır. Hatalarınızı ‘ben bir…..’şeklinde başlayan cümlelerle ifade ediyorsanız büyük olasılıkla etiketleme yapıyorsunuz.

Etiketleme sadece yıkıcı değil aynı zamanda mantıksızdır da. Birey olarak yaptığınız tek bir şey ile ölçülemezsiniz. Hayatınız karmaşık duygular ve hareketler akışıdır. Başka bir deyişle bir heykelden çok bir nehirsiniz.

10- KİŞİSELLEŞTİRME

Bu çarpıtma suçun anasıdır! Hiçbir nedene dayanmadan olumsuz bir olayın sorumluluğunu üstlenirsiniz. Kendinizin hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen sizin suçlu olduğunu ve yetersizliğinizi yansıttığını düşünürsünüz. Başka birinin yaptığı sizin değil onun sorumluluğudur. Kişiselleştirme eğiliminizden kurtulma ve sorumluluk hissinizi baş edebilir, gerçekçi boyutlara indirme yöntemleri kullanılabilir.

Umuyorum farkında olmadan yaptığımız bu düşünce hatalarımızı fark edip kendimize daha huzurlu bir yaşamın kapısını açabiliriz.

Hayat farkındalıkla başlar…

 

YORUMLAR